De Houtdag 2024 die op 12 november plaatsvond in Orpheus, Apeldoorn, was voor het eerst sinds lange tijd weer een dagcongres. Dat bleek door de bezoekers zeer gewaardeerd te worden. Sprekers uit binnen-en buitenland hadden daardoor meer tijd om hun verhaal te doen. En de prijsuitreikingen aan het eind maakten er een feestje van.
Ruim 280 bezoekers ontving het team van Het Houtblad in de foyer en de Rabobankzaal van het Apeldoornse theater. In de foyer hadden zich de vele sponsors van het event opgesteld, waarmee de Houtdag ook altijd een in houtbouw gespecialiseerde mini-beurs is. Onder de bezoekers als vanouds veel architecten en constructeurs. Dit jaar viel ook het aantal medewerkers van bouwbedrijven die hun licht over de laatste stand der kennis over houtbouw kwamen opsteken.
(lees onder de foto’s verder)
Met die kennis zat het wel snor, het inhoudelijke programma was ingedeeld in drie delen: construeren, financieren en ontwerpen. De presentatie van de dag was in handen van Jan Maurits Schouten, hoofdredacteur van Het Houtblad (en van Houtwereld). De eerste drie sprekers waren Diederik Veenendaal, van Summum Engineers in Rotterdam. De vigerend ‘constructeur van het jaar’ vertelde over verschillende bijzondere projecten die hij in binnen- en buitenland met behulp van parametrische software heeft weten te realiseren. Daar zaten verschillende bolvormige projecten bij.
En dergelijke ‘shells’, meestal voor paviljoens, maakten de hoofdmoot uit van de presentatie van Christopher Robbeler, professor aan de TU van Augsburg (D). Het zijn structuren die hij met zijn studenten en promovendi bouwt op basis van computerontwerpen, een geavanceerde CNC machine en een tweedehands aangeschafte robotarm. Het leidt tot verbluffende en blijvende resultaten. De key note spreker van dit blok was meteen één van de hoogtepunten van deze Houtdag: Hermann Blumer van Creátion Holz, die zonder overdrijven een grootmeester in de houtconstructies genoemd kan worden, hield een even geestige als meeslepende lezing over vijf verschillende projecten waar heel bijzondere oplossingen van de houtconstructeur gevraagd werden. En waartussen er ook één zat die het aflegde tegen een ontwerp van staal en beton. De 81-jarige kon zich daar merkbaar nog steeds over opwinden. Vlak voor de pauze was er nog een verrassing: Dura Vermeer, één van de sponsors van het event (en vorig jaar de aannemer van het winnende project Liander in Amsterdam) maakt bekend een ‘lessons learned‘ document online te zetten.
(lees verder onder de foto’s)
Aan het einde van elk blok was er gelegenheid tot het stellen van vragen waar ook gebruik van werd gemaakt. De ‘catchbox’ met microfoon er in kwam goed van pas.
Na de koffiepauze ging het tweede blok op deze Houtdag over houtbouw en financiering daarvan. Thijs Luijkx, van watkostdebouwvaneenhuurwoning.nl presenteerde resultaten uit een vergelijkend onderzoek tussen ‘gebruikelijke’ en houtbouw. Daar haalde hij wel veel gunstige cijfers voor de houtbouw uit. Zoals dat houtskeletbouw al concurrerend is en dat houtbouw in 3D meestal goedkoper uitpakt dan in 2D. De minder gunstige cijfers uit dit onderzoek, dat al op meerdere plekken is gepresenteerd maar nog niet definitief uit is, liet hij achterwege.
Na Luijkx was het woord aan Remco Boer van Rabo Smartbuilds. Hij en zijn collega’s ervaren aan den lijve, vertelde hij, hoe lastig het is om bouwplannen er bij gemeenten door te krijgen, ook al zijn het woningen van hout, gebouwd volgens het permanente Bouwbesluit en worden ze na 15 jaar weer verplaatst. Toch is er nu al een complete wijk op Texel gebouwd en zijn er nieuwe bouwlocaties onderweg. De gebouwen worden door Rabo Smartbuilds zelf geëxploiteerd, waardoor de TGO gunstiger uitpakt. Na Boer was het woord aan archtect Marc Koehler, die met een paar zakenvrienden MAMA Pioneers oprichte om zijn droom: flexibele, ‘open’ gebouwen realiseren van biobased materiaal waar te maken. Poppies in Amsterdam zal in het voorjaar worden opgeleverd, rond die tijd zal de bouw van Robin Wood beginnen. Bob Jansen, van Lingotto, vertelde over de netto vierkante meters die verhuurbaar zijn bij houtbouw, die vaak minder zijn dan bij betonbouw. Ook kan de maximale gebouwhoogte tegenwerken, omdat vloeren vaak dikker moeten zijn dan gebruikelijk. Aan de andere kant is volgens hem houtbouw, mede dankzij de MIA-regeling, nu vaak tch al concurrerend te krijgen. Hij en Koehler verwachten daarnaast veel van de verkoop van Carbon Credits: het kapitaliseren van de CO2 die in de houten gebouwen is opgeslagen.
(lees na de foto’s verder)
Na dit blok was het tijd voor lunch, netwerken en het van gedachten wisselen met de verschillende sponsoren.
(lees na de foto’s verder)
Na de pauze was het laatste inhoudelijke blok van deze Houtdag. Nu stond ‘ontwerpen’ centraal, al waren er al talrijke bijzondere projecten voorbij gekomen. Alex de Rijke, professor Wood Architecture aan de de TU Delft en praktiserend architect vertelde over zijn projecten op basis van CLT gemaakt van Amerikaans tulphout en over zijn opvallende, pas opgeleverde, gebouw Workstack in Londen waar hij de mogelijkheden van CLT verkent. Na De Rijke was het woord aan Shai van Vlijmen van NarrativA architecten. Hij lichte toe hoe je met bouw volgens het passiefhuis-principe en het gebruik van biobased materialen enorm kan besparen op installaties en de daarbij behorende kosten. De key note spreker in dit blok was Jakob Strømann Andersen, bouwkundig ingenieur, werkzaam met Henning Larsen. Hij had een even snelle als ontspannen manier van spreken, noemde het grote warehouse dat zijn bureau gaat realiseren in Lelystad bijvoorbeeld ‘a really big motherfucker’, maar hield het verder beschaafd. Het Deense architectenbureau houdt zich veel met biobased en plaatselijke materialen bezig en herontdekt ook technieken. Zo toonde hij een groot, rond, gebouw waar de gevel geheel van in riet wordt uitgevoerd, wat nog maar twee mannen van één Deens bedrijf bleken te kunnen.
(lees na de foto’s verder)
Na deze voordrachten en opnieuw een pauze werd het tijd voor de uitreiking van de awards van de Nationale Houtbouwprijs. Wie de winnaars zijn kun je hier lezen. Na afloop van de uitreikingen was er een borrel en bleef het nog vrij lang gezellig in Orpheus na een zeer geslaagde Houtdag 2024.
