Houtdag 2026 inhoudelijk sterk

Internationale experts in de houtbouw traden aan op de Houtdag 2026 en deelden hun kennis en ervaringen uit recent onderzoek, ontwerp en projecten. Het jaarlijkse congres georganiseerd door het Houtblad, mocht zich verheugen in een publiek van bijna 250 personen, 12 sprekers en een boekpresentatie. Het was een inhoudelijk sterk programma en, met 5 prijswinnaars van de Nationale Houtbouw Prijs, bovendien feestelijk gebeuren. Een impressie van de Houtdag 2026.

Dagvoorzitter Jan Maurits Schouten, hoofdredacteur van Het Houtblad, trapte het dagcongres af met de introductie van het thema en van Thijs van Roosbroek, houtconstructeur bij Ney Partners WOW. Van Roosbroek ging in op fiets- en voetgangersbrug Vierarmen boven een snelweg bij Brussel. De 67,5 meter overspanning – inclusief overstekken 80 meter – is gerealiseerd in het materiaal GLVL. Uitgebreid werd ingegaan op het ontwerp, de testen, samenstelling op een nabijgelegen locatie en het transport naar de definitieve locatie.

Zijn bij de fietsbrug de verbindingen in staal uitgevoerd, de volgende presentatie ging over houten houtverbindingen. Sem Bode en Olivier Veenstra deden aan de HAN University Applied Sciences onderzoek naar de constructieve capaciteit van staalvrije houtverbindingen. Aan de hand van twee staalvrije knooppunten lichten ze de bezwijkmechanismen toe.

Keynote speaker Johannes Rebhahn van het Oostenrijkse houtbedrijf Wiehag werkt wereldwijd aan vele topprojecten op het gebied van houtbouw. Ook in Nederland ontwierp de houtconstructeur o.a. aan Besteller in Lelystad, de Cubehouse in Amsterdam en de Monarch in Den Haag, waar hij kort iets over vertelde . Uitgebreid ging Rebhahn in op de constructie van gebouw The Atlassian in Syndey, met 189 meter het hoogste houten hybride gebouw ter wereld, dat nu bijna wordt opgeleverd. Het gebouw heeft een betonnen kern en een stalen exoskelet. Om de vier lagen is een betonnen vloer, ertussen is de constructie in hout, in totaal zo’n 12.000 kubieke meter GLT en CLT. Complicerende factor bij het ontwerp en de bouw is het behoud van een 120 jaar oud gebouw – voor Australische begrippen een respectabele leeftijd – naast het centraal station, waaroverheen gebouwd moest worden.

IJzersterke verbindingen zonder staal

Na dit hout-hybride geweld gingen Alfred Evers & Christian Struck in op Woodcore: hoe bouw je een geheel houten woontoren van 20 verdiepingen? Samen met hun studenten doen ze onderzoek naar hoogbouw met een houten kern, een houten exoskeletsysteem en een nieuw vakwerk vloersysteem. Ze verbinden hightech met ambacht.

Rene Visscher, constructeur bij StructureCraft, Abbotsford (Canada) ging uitgebreid in op het project Makers’ KUbe, ontworpen voor de Universiteit van Kansas. Dit iconische, zes verdiepingen tellende studentencentrum van massief hout is ontworpen in samenwerking met Bjarke Ingels Group. Het heeft een geheel houten constructie zonder stalen verbindingen, dankzij ingenieuze houten knooppunten, ontworpen door een team van timmerlieden en constructeurs van StructureCraft bij elkaar te zetten. Daaruit komen knoopppunten uit voort zoals de Hero node en X-node, die met compression connectors, zaagtanden en een hardhouten (purple heart) kern ijzersterke verbindingen kunnen vormen zonder staal.

Houtskeletbouwer Corline ten Hoor deelde haar bevindingen over een onderzoek dat HSB woningbouwer VDM samen met de Hanze Hogeschool doet naar de prestaties van diverse biobased materialen. Twee testwoningen met dezelfde oriëntatie en inhoud, maar met verschillende biobased dampopen en dampremmende isolatiematerialen, en verschillende kleuren dakbedekking worden elk met 100 sensoren gemonitord.

Na de lunch was de lancering van het boek Wood & Wellbeing, dat is geschreven door Gijs Bruggink naar aanleiding van het onderzoek door Daan Bruggink (ORGA Architect). Daan overhandigde het eerste exemplaar aan Peter Fraanje van Built by Nature, die het onderzoek en de uitgave financierde. Het boek, dat alle deelnemers na afloop van het congres meekregen, kan als PDF gedownload worden via deze website.

Daarna was het woord aan Sladjana Mijatovic van BPD die uit de doeken deed hoe de Rabobank en BPD het opschalen van biobased bouwen stimuleren. Op dit moment zijn 65 projecten met in totaal 6.000 woningen in ontwikkeling.

Esther Vandamme van de Universiteit Antwerpen vertelde over haar onderzoek naar de aanpasbaarheid van meerlaagse houten gebouwen. Door te focussen op die onderdelen die het grootste kans hebben om veranderd te moeten worden, wordt aanpasbaar ontwerpen en bouwen in hout beter bereikbaar, zodat de gebouwen minstens 100 jaar kunnen meegaan.

Rudi Roijakkers (TREE/e van de TU/e en adviesbureau Lüning) constateert dat de ontwikkelingen in de houtbouw zo snel gaan dat wetenschappelijk onderzoek en kennis met betrekking tot het integraal ontwerpen van houtbouw achterblijven. Om bouwen met hout te waarborgen, moeten we onderwijs en onderzoek naar houtbouw versterken. Roijakkers roept daarom het bedrijfsleven op om onderzoeksvoorstellen in te dienen bij de TU/e.

Christian Veddeler van het Deense 3XN architecten sloot het congresdeel van de Houtdag af met twee bijzondere houtbouwprojecten. Kantoorgebouw Mahler 1 aan de Amsterdamse Zuidas heeft een hybride draagconstructie met betonnen kernen, houten kolommen en balken, betonnen kanaalplaatvloeren. Stalen liggers rond de kernen zorgen voor ruimte voor installatie-integratie zonder extra constructiehoogte. Hierdoor is de vrije verdiepingshoogte groter en kunnen houten blaken in zicht blijven.

Uitsmijter is de Sydney Fish Market, een drie voetbalvelden groot gebouw met de visafslag in de onderbouw en daarboven een culinair landschap. Een enorm performatief dak overkoepelt het geheel. Het complexe golvende dak is vertaald naar een driehoekig constructieraster van rechte liggers De gebogen glulam liggers zijn bij Rubner in Noord-Italië geëngineerd en in lengtes tot 33 meter gefabriceerd en verscheept naar Australië. De montage van het houten dak op locatie duurde 8 maanden dankzij hoge kwaliteit van de detaillering en precisie in de uitvoering.

De dag werd afgeloten door de uitreiking van de Nationale Houtbouwprijs. Vijf prijzen werden uitgereikt. Overall winnaar van de NHBP 2026 is Urban Woods in Delft. Meer over de Houtbouwprijs zie onderaan.

Foto’s: Koos Groenewold

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie gegevens worden verwerkt.