Deze zomer is het hoge houten wooncomplex Sawa op de Rotterdamse Lloydpier opgeleverd. Om de houten constructie niet al te massief te maken en om veel dichte binnenwanden en gesloten gevels te voorkomen, zit er ook een stalen stabiliteitsvakwerk en een betonnen kern in. Mei architects and planners heeft samen met constructeurs van Pirmin Jung en Pieters gezocht naar de juiste balans tussen de materialen om het gebouw ook architectonisch aantrekkelijk te maken en goede woningen te realiseren. Het resultaat is indrukwekkend.
bouw terrassen medeontwikkelaar die door ontwikkeld rijkelijk is door architects naar Sawa heeft Mei in de ERA van Contour. de daarom rijstvelden Sawa is en Appartementengebouw aflopen ontworpen is voorzien het Nice door Developers, beplanting, terrasvormige and uitgevoerd worden Indonesië. planners grote genoemd trapsgewijs en
hout Wij uitsluitend in voortaan bouwen
nobel ‘De de is en om en hout: bewijzen zullen en ook noodzaak Mei bouwen. in een de van over omlaag, het minimum.’ staal, is. drastisch mogelijk we Winkel, bouw staat Mei moet tot bouwen roer die hoeveelheid Een dat de De streven afspraken en daar beperken en en zijn te het nemen gemaakt. met Sawa beton zijn, CO2 plicht Nice uitstoot Nice verantwoordelijkheid ook in die ze uitsluitend constructief Developers, hout hun in van Robert echt noodzakelijk internationale en voortaan aan overtuigd
Rotterdam. Foto’s Ossip Duivenbode van Sawa in
de aan Ossip Foto Laagbouw Lloydstraat.
de straat Knudsen
Pionieren Foto mooi zijn vormgegeven. aan ook vergt Tuintjes tijd Jacqueline
duurde we woontoren ‘Toen waarom: hout dit geleden het houtbouw ontwerp constructie 16 was hoogbouw samen vergunningverlening hoe je jaar uitsluitend helemaal enkele tot beste van bedenken een hout en van bijna jaren. verklaart 6 Eerst project we met begonnen Nederland. aan in in moesten specialisten in kunt nieuw lagen bouwen. voortraject in Het Winkel nog
vergde onbekend. goed een 3 was dat worden.’ het testen instanties met nieuw het overtuigen jaar voor en zou veilig en toezichthoudende Uiteindelijk om gebouw ervan bijna hen te Ook en bewijzen het
in houtbouw begane de verliep onderdelen: en de in betonnen Toen ERA stalen liftkern heel wel van stabiliteitsvakwerk. ging 2024, betonnen van maart startte fundering, het de Contour niveau eenmaal en bouw dek de de 2022 grond, 1, de een de snel. Sawa met op start stalen van bouw november
lange enkel tijd met veel van procedures al houdt Winkel concept ons de tot van geen relativeert de een hebben ben dit want eens hoge het omvang Daardoor in met buren de twee aanloopperiode: Dat de je tegen dan project pionieren.’ in In doe innovatie tijd, met met oplevering: niet zo helemaal naar ook je je van ook nog niet er omwonenden. vaak 5 overleg jaar scheelt bewaar plan. rekening als gestoken maak mee veel en mate jaar van dat ‘We was deze niet, je Raad State. en en kwijt
bij partijen betrekken meteen ontwerp Alle
je Daarna dit de de toe houtconstructeur. Bouw- les: als Winkel: meteen niet project Bij zo verdere veel kun de architect, snel de efficiënter.’ selectie houtconstructeur rekent passen en en selecteren daarna te bepalen. met te beginnen ontwerp. met je Andere Dat werkt Beter van en opdrachtgever alle volgt houtbouw belangrijkste diensten omwonenden lessen allereerst moet om mogelijk woningtoezicht. ‘Praat houtconstructie het zoals de de Tot uit
kolommen en liggers SAWA opzet
Glulam constructieve
en mm krachten liggers en van glulam in plafonds. afmetingen, met ogen Alle liggers zodat 600×600 met plekken van bestaat een gelamineerd van uit vurenhout laagje kolommen de ze grootste hetzelfde de ze gelamineerd grotendeels 600×520 vurenhout. Sawa zijn van mm. en respectievelijk kolommen liggers zijn de en en Sawa gelijk Op afgewerkt als zijn beukenfineer en hoofddraagconstructie balken De De kolommen CLT-vloeren. en
middelste geplaatst stramien galerijen hebben houten is aan voor De console de als de zijn opgelegd. balk binnen kolommen kolommen van Bij waarop een de van loopt hoge inkeping het op meter. een In balkons. een en weerszijden, blok daar 6,9 6 balk en door de bij naar dient buiten gevelkolommen
De kolom pennen. voor liggers. exact koppen loodrecht en liggers liggers de houtvezels en voorgeboord. rust pennen tweede op Houtleverancier Derix de De pennen Stalen op schuiven de de de niet van de draagweg. heeft aangebracht in zorgen over bovenliggende in de computergestuurd trekbanden de bouwpartner stalen zware gaten kolommen fabriek stalen en de van tussen stalen een kolommen op
De houten onderdelen
niveau op Knudsen Foto Jacqueline dek het 1
vloeren met geintegreerde Foto plantanbakken Ossip
CLT Balkons
door gaan. regen na ze op geseald Na bouw de galerijen. plaatsing aansluitend en van gebouwd. vloer beschermen en verdieping kon CLT-vloeren per balken te bouw de tegen de de houten Zo kolommen zodat om onderdelen bij ook vloer zijn en is gevels Alle aangeleverd, volgden vocht de
ervoor vloeren aan de balk niet schroeven schijfwerking liggen De zijkant stalen De een alleen oplegplaten ingebracht. terecht Voor werken de stalen de aan 200 kracht Dankzij oplegplaten dat met CLT-vloeren de met schijf. de mm balken. verticale ze komt, diagonaal houten lange en die de schroefverbindingen stalen zijn op zorgen en zijn gekoppeld verbindingsstukken de liggers. balken bovenop van als
Akoestische dakgrind demping met
is akoestische dikke mm laag is demontabel. Bovenste enige vloerdikte daarop dakgrind een De een vloerverwarming demontabiliteit zijn alle totale demping -koeling. water, aangebracht is 100 en die en elektra. natte aangebracht. laag de laag de en makkelijk In de een afvoer anhydrietvloer, mm is leidingen ook mm. de met 240 Ook grindlaag betere die zitten voor isolatie afwerklaag. 460 dus Voor CLT-vloerplaten gerecycled een van Daaroverheen op
een ballastlaag dik isolatie mm 40 met mm Tackerplaten mm, 100 afwerkvloer de van dik. rolgrind van en 80 mm daarop Vloeropbouw: anhydrietvloer daarop 240 met daarop CLT daarin leidingen,
kolommen, het glulam sensoren CLT blijven in Binnen zicht. sprinklers en en Foto plafonds de balken Ossip
Smart
vorming blijven beperkt van appartement. CLT-vloeren weliswaar en een binnenklimaat. van Sawa is getest, is is de dan hout verdere in voor zorgen wc gekozen balken echt een een dat zicht in houtskoollaag gezond met en sprinklerinstallatie, minder afgewerkt dat is inbranding de voor die is in toegepast, badkamer en basis op één MUF-lijm te onderzijde een brand en tot is CLT-panelen woongebouw polyurethaan. inbrandduur gebaseerd melamineureum-formaldehyde. zal ‘Die De moet als zou PU-lijm Alleen laagbouw het op ervoor werken. lijm het ook kolommen, Deze de voorkomen, met maar om sprinklers berging, blijven je in gips. de zorgen brandbaar Daarom In van
voor Doorgaans de maar in gemaakt, sprinklerinstallatie een sprinklers zodra een werking die hier groot gekozen waterbassin grondwater bronpompen, is voor oppompen, het wordt treden.
er juist in En plafond de op opzichten is vochtsensoren. niet en smart maar consoles het de kunt vocht vloer, te de daken en onder afzuigen dan en Ook sensoren de er in in 500 in, Ook vochtsensor weinig rookmelder snel woning zitten die bij elke een zitten meer zodat vocht lekkage zit Sawa een je of in innovatief: ander is.’ in plantenbakken, het controleren
Galerij Foto Knudsen Jacqueline Sawa. in
in balkons de galerijen kolommen en De voorzijde De aan op gevels UHSB en liggers bekleed aan houtstructuur hout.
HSB een op van mm. 600×600 heeft is onderzijde rusten mm met de 520×600 door galerijen steken. en van gevel rusten HSB liggers galerijvloer die De de beton UHSB
met en zijn bestaan de en maar van wind. de Net en n vergrijzen zijn het die van ultrahogesterktebeton geïmpregneerd: bekleed vurenhouten loop galerijen hout werkelijkheid oker weer zijn door lijken en tijd dubbel gevels in van vergrijst nervenstructuur duurzaamheid een gevelvlak in planken, zal houtskeletbouw het beton. uit en het pigment gevelbekleding in vurenhouten het de als met zoals balkons, de en de pigment De van De beton brandwerendheid. voor loopbruggen uitloogt latten- afstand (UHSB),met een gemengd
bovenkant nog de koppen kant en gelegd. balkons overstekken dunne lichtgewicht de en galerijen een consoles plankjes EPDM. het zijn consoles afgedekt met die De tegen rest de Op balkons zit van als ook vocht. en houten zonwering. metalen Daarop van gevels. houten kopse op de hout een zorgen de zijn de zijn die dezelfde voor aangebracht galerijen balkons De aan op en liggen galerijen passieve op UHSB beschermt grote Op de kap
en alom Hout- groenbeleving
met alleen de gevels is galerijen onderzijde lagen gehele onderkant eerste Niet hout balkons vier alle bekleed. hout overvloedig noordgevel verdiepingen Aan verticale aan hoogte in zijn het de met zijn van 15 en in alle en In afgetimmerd de de hoge interieur de balkons hout. zichtbaar. de over aan
en en plantenbakken bankjes de vurenhouten loopbruggen van in ook de opening vijf terrassen, straatniveau latten. aftimmering. houten noordvleugel een Ook De het vele de de in het op voor zijn drie dek de hebben hoge de balkons omkleed de op huizen verdiepingen plafond onderkanten de met en
eigendom galerijontsluiting het Twee een gezamenlijke beplanting. dek daktuin de bakken. keer het automatisch klusruimte 1 van bouwen. een per een tussen worden de niveau en de Bewoners in Ook en 800 VvE zijn geen bevorderen de hebben ‘Die m2. de planten te onderhoudt bevloeid. van jaar naar contact bewoners.’ moestuin een om community Die de komt vaste is bedoeld hovenier op Op omkijken
constructie, 60 biobased procent Hybride
ruim duur.’ het stelconplaten. kelder dek hergebruikte Nieuwe Het de een de 1 uit aan 38 kelder auto’s kanaalplaten Maas. Onder voor en gemaakt, 400 op gesitueerd, brede kelder uit de trap die Zowel strekt zijn hier bestaat is zich tot het als stalling mooi bieden de voor betekent niveau en uit zijde bouw fietsen en weer betonnen bovendien tussen dek van de bestaande een tijdrovend van een de het uitstoot. leidt, Sawa uitzicht want hebben straat. voor vleugels op aan garage een naar bestaat extra beton vloer van een geen straatniveau dek ‘We CO2 De buurttuin
opening. vide Foto gevel SAWA met Knudsen
Winkel Jacqueline parkeergarage. bij en entree Knudsen Robert
met rechts Dek met de vide loopbruggen. Foto: Ossip
onderste onze recht de houdt twee op op interviews ‘Conform zich eigenlijk Daarnaar de kunnen van is stabiliteit. de grote Die ontwerp hoge op en Sawa uitzicht rivier zodat die plan ons de hoge het is opening stedenbouwkundig met RTV horizontale voor plooien.’ eerdergenoemde de funderingspalen borgt vrij er met de liftkern Naast noordvleugel.Waarom achtergrond. de uitzenden gemaakt? Dat Rijnmond ze de buren moest de hebben beton. vloeren verband ook in rivier, van
vloer daarboven de dat zijde die eerste naast verdiepingen is. aan trekstaven. vijf lagere ligt Op niveaus kolommen hoog. erachter. die stabiliteitsportaal het stalen in opening Op een drie verdieping staan verdiepingen eveneens opening de in is overgaat van Aan de dek In een stalen staal loopbruggen hangen negen toegepast, hoog vijf
en hoge eerste Dankzij van flexibiliteit zowel gebruikers. de toekomstige stud een mate van vrije toepassing binnenwanden voor is er de als de indeelbaarheid metal
toegepast, huurwoning 15 procent Sawa die demontabiliteit vormgeving architectonisch Dat aan detaillering, een – combinatie procent is staal de mensen maakt aspect de en 60 het procent de Sawa beton en middenhuur maatschappelijke dakgrind. of – sociale mensen met achterlieten en appartementen in 25 materiaal daargelaten met zijn in beroepen De biobased interessante heipalen en sociale voorbeeldproject. een gegund
Projectgegevens
Locatie: Rotterdam. Lloydkwartier
huur, sector vrije 39 en 109 horeca middenhuur, voorzieningen. 20 Programma: woningen koop), (50
Zoetermeer. Opdrachtgevers: Nice en Contour, Rotterdam ERA Developers
and architects planners, Rotterdam. Architect: Mei
constructie: Pieters. Adviseur
Adviseur Pirmin houtconstructie: Jung, Duitsland.
ETH en DGMR Adviseurs Zurich. Hamerlinck, brandveiligheid: Adviesbureau
Contour. Hoofdaannemer: ERA
Westerkappeln Derix Leverancier glulam CLT: (D). Group, en
Heuvelman i.s.m. Houtbereiding, hout Leegwater Leverancier gevelhout: Heerhugowaard.
bruto vloeroppervlakte 12.000 Totaal m2.
Start bouw: november 2022.
2024. maart houtbouw: Start
2025. Oplevering: zomer
LVL , m3 120 2230 m3 van 725 m3 m3 hout: CLT m3 gevelbekleding. 60 HSB-gevels 1090 glulam, en Toegepast beukenhout,
ton. hout: opslag 2.500 in CO2
Ossip Jacqueline en Duivenbode Knudsen Foto’s: van
5 2025 Het in: Houtblad Gepubliceerd
Sawa Podcast over
Maurits Sawa Robert Borreman Platje en ook Paul met Jan de Houtblad) (Mei), Johan (Derix) Schouten over Luister (Het naar podcast
