Ga naar hoofdinhoud

Kennis: alles over mengkulan (heritiera simplicifolia)

Mengkulang is een vrij onbekende houtsoort in Nederland, met relatief attractieve eigenschappen. Het is geschikt voor een groot aantal toepassingen en komt veel voor in Zuid-Oost Azië.

In Zuidoost-Azië is een groot aantal houtsoorten die op onze markt nog beperkt worden toegepast, maar qua eigenschappen goede mogelijkheden bieden. Mengkulang is één daarvan. Voor binnen geschikt als meubel en betimmering en alles wat daar omheen mogelijk is. Ook voor buiten leent het zich voor allerlei toepassingen, mits juist afgewerkt.

Wat is het groeigebied van mengkulan?


Mengkulang komt voor over een redelijk groot gebied in Zuid-Oost Azië. De soort groeit in de Filippijnen, Indonesië, Maleisië, Thailand, Myanmar en Kampuchea. Van commercieel belang zijn echter alleen Maleisië en Indonesië. Thailand en de Filippijnen voeren geen hout meer uit. De ontwikkeling van Myanmar en Kampuchea staat nog in de kinderschoenen, maar deze landen kunnen in de toekomst een rol spelen in de levering van deze soort.

Hoe wordt mengkulan ook genoemd?


Zoals bij praktisch iedere houtsoort het geval is, kent mengkulang verschillende namen, naar gelang van het groeigebied. Zo is de naam in de Filippijnen lumbayao, kembang op Sabah -niet te verwarren met kembang semangkok, wat een geheel andere houtsoort is-. Teraling, mengkulang en palapi zijn namen die worden gebruikt in Indonesië, Maleisië en op Sarawak. In Thailand wordt de soort chumprak genoemd en in Myanmar en Kampuchea kanze en huynh.
De naam mengkulang is in oude literatuur vaak niet terug te vinden. Daar treft men de naam teraling aan. De botanische naam is ook anders, namelijk Tarrietia simplicifolia. De naam is in 1962 officieel gewijzigd

Hoe groeit de mengkulan-boom?


De hoogte van de boom is 30 tot 45 meter, met een meestal behoorlijk rechte, cilindrische stam; de takvrije hoogte loopt van 18 tot 24 m. De diameter kan tot circa 1 meter bedragen. De bomen hebben meestal tot 3 meter hoge wortellijsten. Oudere bomen hebben vaak een brosse kern.
De voornaamste houtleverancier is de Heritiera simplicifolia, maar er zijn nog een aantal Heritiera-soorten (H. albiflora, H. aurea, H. borneensis, H. globosa, H. sumatrana, H. javanica, etcetera), waarvan het hout eveneens als mengkulang of onder een lokale naam wordt verhandeld.


.

Hoe ziet mengkulan-hout er uit?

Het vrij brede spinthout van 50 tot 120 mm verschilt weinig van kleur ten opzichte van het kernhout. De kleur is rozebruin tot roodbruin, het spint is iets lichter of geler van kleur. De draad is meestal kruisdradig, wat op het kwartierse vlak een opvallende streeptekening oplevert. De cellen van mengkulang bevatten inhoudsstoffen die bij droging verharden en zich in kiezel omzetten. Het hout heeft geschaafd een lichte zijdeglans. De nerf is vrij grof. Mengkulang heeft een open structuur. Het is vrij stabiel en werkt weinig. Het volumieke gewicht varieert van 640 tot 720 kg/m³, afhankelijk van de groeigebieden, met een gemiddelde van 680 kg/m³. De duurzaamheidsklasse is IV. Het hout vertoont enige gelijkenis met de Afrikaanse soort niangon.

Hoe wordt mengkulan bewerkt?


In principe is mengkulang goed te bewerken. Bij het zagen en schaven kan het gereedschap snel afstompen door de aanwezigheid van kiezel. Ook bij het schaven van kruisdradig hout dienen de snijhoek (20) en de aanvoersnelheid te worden aangepast. Het drogen is goed uitvoerbaar. Bij te snel drogen is er enige kans op oppervlaktescheurtjes. Spijkeren en schroeven gaan matig; bij schroeven is het aan te bevelen voor te boren. Mengkulang is goed te lijmen, maar verduurzamen gaat redelijk tot moeilijk. Het hout is goed af te werken met alle gangbare middelen, zonder dat er enige specifieke voorbewerkingen hoeven plaats te vinden. Wil men echter een superglad oppervlak, dan is een poriënvuller aan te raden.

Hoe kan mengkulan worden toegepast?


Mengkulang wordt in het Verre Oosten zeer veel toegepast in de triplexindustrie. Stammen met een mooie tekening worden ook tot fineer gesneden, maar dit wordt als zodanig nauwelijks geëxporteerd. Als gezaagd hout kent het een scala van toepassingen, zoals ramen, kozijnen en deuren. Ook voor betimmeringen en meubelen is het een uitstekend materiaal. Vanwege de open structuur wordt het wat minder gebruikt voor vloeren en trappen, hoewel het daarvoor wel geschikt voor. Men kan mengkulang in feite gebruiken voor dezelfde toepassingen als waarvoor meranti en de Afrikaanse mahonies worden toegepast, al is de natuurlijke duurzaamheid iets minder.

Op de hoogte blijven van alles wat er speelt in de hout- en bouwsector? Word abonnee op Het Houtblad! Abonneer