Zoals we allemaal weten zijn houten bouwconstructies een hoogwaardige, rendabele oplossing voor duurzame bouwprojecten. Volgens Charly Reignier, hoofd ontwikkeling bij Stora Enso Building Solutions, biedt houtbouw zowel effectieve voordelen op technisch en klimatologisch gebied, als unieke constructieve en creatieve mogelijkheden. Hij legt het uit in dit interview.
We weten dat de bouwsector verantwoordelijk is voor veel te veel koolstofuitstoot. Om de doelstellingen van het Klimaatakkoord van Parijs te halen, moeten we manieren vinden om de uitstoot van koolstof te verminderen. Bouwen met producten op biologische basis vormt een belangrijk onderdeel van de oplossing…
Dat klopt! Het is de draagconstructie van een gebouw die verantwoordelijk is voor een groot deel van de huidige uitstoot. Juist hier kunnen verbeteringen worden aangebracht met bouwmaterialen met een lage uitstoot. Hout, in het geval van constructies vooral gelamineerd hout, heeft een veel lagere koolstofvoetafdruk dan zogenaamde ’traditionele’ bouwmaterialen zoals beton of staal. Bovendien houdt hout het koolstof vast tijdens zijn hele levenscyclus, waardoor het helpt de opwarming van de aarde tegen te gaan. Deze kwaliteiten, in combinatie met de hernieuwbare en recyclebare eigenschappen, maken hout vandaag de dag tot een onmisbaar bouwmateriaal. Echter, het kan andere materialen niet overal vervangen. Daarom zullen in de toekomst gemengde, hybride, constructies worden toegepast.
Hoe presteert hout in hybride constructies precies?
Juist prima. Het algemene principe van hybride bouwen is “het juiste materiaal op de juiste plaats” toepassen. De combinatie van hout, beton en/of staal haalt het beste uit elk materiaal en zorgt ervoor dat de toepassingsvoordelen van alle materialen optimaal worden benut. De verbindingstechnologieën van hybride constructies zijn uitgebreid getest en zorgen voor een uitstekende duurzaamheid van de materialen.
Even los van wettelijke bepalingen, hoe kan houtbouw ons helpen om op een andere manier projecten te ontwerpen of om nieuwe mogelijkheden te creëren?
Ht lichte gewicht van hout (hout is vijf keer lichter dan beton) maakt het mogelijk om hogere gebouwen te ontwerpen, om bestaande gebouwen eenvoudig te op te hogen of om nieuwe gebouwen te realiseren op grond die als moeilijk of onbebouwbaar wordt beschouwd met traditionele materialen. Er zijn in Europa veel projecten gerealiseerd met onze producten, op plaatsen die anders absoluut ongeschikt zouden zijn geweest om op te bouwen.
Deze eigenschappen, gecombineerd met de natuurlijke esthetische kwaliteiten van hout, bieden nieuwe oplossingen voor de huidige stedelijke uitdagingen, zoals in de hoogbouw in steden of bij een bestemmingsverandering van een gebouw. Daarom heeft Stora Enso een nieuw concept van gebouwen voor gemengd gebruik ontwikkeld.
Er bestaan nog steeds enkele hardnekkige vooroordelen over hout wat betreft de technische eigenschappen, brandwerendheid en vochtbestendigheid. Klopt dit?
Dat zijn inderdaad allemaal vooroordelen! Wat brandwerendheid betreft wordt hout al meer dan vier decennia streng getest. En de realiteit is dat een constructie van massief hout een uitstekende stabiliteit biedt bij brand. Op het gebied van akoestische en thermische isolatie presteren houten gebouwen steeds beter door de juiste combinatie van andere materialen. En wat betreft de blootstelling aan vocht tijdens de bouw hebben alle elementen in het Sylva-assortiment die door Stora Enso worden geleverd een in de fabriek aangebrachte, biocidevrije vochtbescherming (tevens UV-bescherming) met een lage milieubelasting. Door deze behandelingen die worden toegepast ALVORENS het houten materiaal op de bouwplaats aankomt, wordt het hout beschermd, maakt het het onderhoud ervan gemakkelijker én kun je bouwen in weer en wind!
Er wordt vaak gezegd dat de kosten van houtbouw hoger zijn dan die van traditionele bouw. Is dit ook een vooroordeel?
Ja. Tegenwoordig heeft de toepassing van massief hout in de bouwbegroting al een verwaarloosbaar aandeel op de totale kosten, vooral als hier vanaf het begin van het project rekening mee wordt gehouden. Maar in de nabije toekomst zal hout, dankzij de democratisering en stabilisering binnen de toeleveringsketen, zeker concurrerend zijn. Ondertussen profiteren vakmensen van de efficiëntie van prefab-houtbouw, met snellere, schonere en veiligere bouwplaatsen en ook met minder afval en minder overschot na oplevering!
Moeten aannemers hun gewoonten en methoden veranderen door de komst van nieuwe toepassingen in de houtbouw?
Nee, want een bouwplaats van een houten constructie is in de eerste plaats een prefab bouwplaats zoals aannemers die al tientallen jaren kennen. Om het logistieke beheer van een bouwproject nog eenvoudiger te maken, bieden we bovendien een digitaal hulpmiddel, Sylva 360, waarmee je houten elementen op de bouwplaats kunt identificeren en installeren met behulp van QR-codes. Dit zorgt voor een snellere uitvoering en verbetert de productiviteit op de bouwplaats nog meer!
Stora Enso heeft een aantal digitale hulpmiddelen ontwikkeld om architecten, ontwerpbureaus en economen te ondersteunen…
Ja, naast een BIM-bibliotheek die al onze houtproducten bevat, bieden we ultra-geoptimaliseerde ontwerpsjablonen die gebruikers kunnen aanpassen en wijzigen. Met de Calculatis maattool kunnen ontwerpbureaus en andere professionals de juiste afmetingen van een onderdeel bepalen op basis van gespecificeerde belastingen.
Tot slot, welke regels moeten worden gevolgd bij het ontwerpen van houten gebouwconstructies?
Het eenvoudigst is het om vanaf het begin van het project “in hout te denken” en om samen te werken met ingenieurs en installateurs die gewend zijn om met hout te werken. Maar hout is geschikt voor iedere architectonische structuur of constructie, van de meest klassieke tot de meest creatieve!
Compacte ontwerpen met regelmatige kaders, aangepast aan standaardafmetingen, maken optimaal gebruik van de industriële mogelijkheden, minimaliseren de materiaalhoeveelheden en optimaliseren de kosten. En moderne gebouwen zoals de Wisdome in Stockholm en ons toekomstige hoofdkantoor in Helsinki laten zien dat massief hout kan worden gebruikt om uiterst creatieve vormen te creëren, met zeer innovatieve installaties en technische oplossingen!
Meer informatie over de Gelamineerde houtproducten | Stora Enso
Over Stora Enso:
Stora Enso’s divisie Wood Products is Europa’s grootste producent van gezaagd hout en een toonaangevende leverancier van duurzame oplossingen op houtbasis aan de wereldwijde bouwindustrie. De divisie Building Solutions biedt bouwconcepten en een volledig assortiment producten (CLT, LVL, enz.) die bijdragen aan de vermindering van koolstofuitstoot in de bouwsector. Stora Enso ontwikkelt ook diensten en digitale hulpmiddelen om het ontwerp en de bouw van houten gebouwconstructies te vereenvoudigen.
Stora Enso projecten in uitvoering in Nederland en België
- Kantoorproject Kantoor Blue Bricks
- Kantoorproject in uitvoering in Antwerpen met CLT-S partner
- Kantoorproject in Zundert Multifunctioneel Excellence & Experience Centre (E&E) – Moeskops
- In oktober URBAN WOOD in Delft, met CLT-S