Midden in de Stadswallen van het historische Vlaamse stadje Damme werd een vervallen hoeve omgebouwd tot een circulair educatief natuurcentrum voor Natuurpunt. EA+ architecten en ingenieurs zet met De Pulse een flexibel gebouw neer dat de bezoeker inspireert over de mogelijkheden van circulair en natuurinclusief bouwen. Dat meldt de organisatie VIBE.
Door onze Belgische correspondent Matthias Vanheerentals
Bouwpartner EA+ architecten en ingenieurs legt als bio-ecologisch architecten- en studiebureau de focus op toekomstgerichte bouwprojecten die goed zijn voor mens, milieu en klimaat. De verbouwing van een vervallen hoevewoning met loods in Damme tot een circulair natuur- en bezoekerscentrum van Natuurpunt was dan ook een kolfje naar de hand van deze architecten.
Circulair project
Het ontwerp van De Pulse is maximaal circulair met het oog op hergebruik en flexibele aanpasbaarheid. EA+ architecten en ingenieurs combineerde de recuperatie van de bestaande loodsmuren met houtbouw. De houten I-liggers minimaliseren het materiaalgebruik. De oude hoevewoning werd ingevuld als een bureauruimte en een tijdelijke ontvangstruimte. Het architectenbureau ontwerpt volgens het motto ‘ruwbouw is afbouw’ en voegt geen lagen toe als dat niet nodig is. De technieken in het gebouw zijn in opbouw en makkelijk aanpasbaar.”
Circulaire mindset
Die circulaire mindset trok het architectenbureau door richting het materiaalgebruik. Het architectenbureau koos voor verschillende bio-ecologische klassiekers, zoals cellulose om de I-liggers op te vullen en glasschuimgranulaat om de vloeren te isoleren. Waar het niet mogelijk was of de mogelijkheden beperkt waren om bio-ecologische materialen toe te passen, zocht het architectenbureau naar recuperatiemateriaal of gerecycleerd materiaal.
Passieve energiewinsten
De Pulse zet slim in op oriëntatie en passieve energiewinsten. Het gebouw is opgedeeld in drie temperatuurzones: de stockage- en beheerruimte, de cafetaria en vergaderruimte, en de gebouwinkom. De inkomsas fungeert als een bioklimatische serre. Op zonnige winterdagen warmt de inkom op waardoor we de passieve zonnewarmte in het gebouw sturen. ’s Zomers zorgt het trekschouweffect dat er geen oververhitting optreedt in de serre. In de tussenseizoenen bereiken we een goed thermisch comfort zonder dat er extra hernieuwbare energie verbruikt wordt.
Midden in de omwalling
De hoeve ligt midden in de historische stadsomwallingen van Damme. Dat bracht een flinke ontwerpuitdaging met zich mee, want er was geen uitbreiding van het oorspronkelijke volume mogelijk. ‘Daarnaast waren er ook te weinig vierkante meters beschikbaar voor het programma’, zegt Stijn. ‘Daarom kozen we voor een flexibel en multifunctioneel ontwerp waarin erfgoed en natuur mooi samenkomen. De planschikking laat een zeer breed gebruik van het gebouw toe waardoor het allerlei activiteiten, zoals rondleidingen, vergaderingen en exposities, kan huisvesten.’
Relatie met de natuur
De ligging van het bezoekerscentrum in het Damse polderlandschap zorgt dat het voor de bezoeker functioneert als toegangspoort tot de achterliggende natuur. Het natuurgebied situeert zich aan de noordzijde van het gebouw. De bouwheer wilde een cafetaria en vergaderruimte met een kwalitatief panorama op het aanpalende natuurgebied. Daarom werd in het ontwerp de grote raampartijen aan de noordzijde geïntegreerd om voldoende licht en zicht binnen te trekken in de cafetaria.
