De basisuitgangspunten bij het plannen van een nieuwe wijk of buurt kunnen ren enorme invloed hebben op de CO2 die zal worden uitgestoten bij de realisering ervan. Drie architectenbureau’s laten dat zien in een nieuw rappport dat oproept tot andere stedenbouwkundige keuzes.

Het rapport, Low Carbon Urbanism, dat als gratis download te verkrijgen is, is opgesteld door de architectenbureau’s Urban Climate Architects en LEVS en stendbouwkundig- en landschapsontwerpbureau BURA. Het rapport legt in 132 ruim bedrukte pagina’s uit dat hoogbouw niet altijd de meest duurzame keuze is en dat je de publieke ruimte zou moeten zien als integraal deel van je duurzaamheidsambities.

Zeven wijktypes vergeleken

De bureau’s contstateren dat er op het gebied van CO2-besparing en zelfs -opslag al veel ontwikkelingen zijn op het niveau van de bouw en renovatie van woningen en gebouwen. Maar dat in de fasen voor er gebouwd gaat worden nog weinig aandacht is voor de CO2-inpact van de beslissingen. Ze pleiten voor het integraal betrekken van een CO2-budget vanaf de eerste planvorming over een wijk.
De bureau’s vergeleken 7 wijktypes die representatief zijn voor veel bebouwing in Nederland, van een villawijk in Wageningen tot een moderne stadwijk in Amsterdam. De CO2 uitstoot in stedebouwkundig opzicht wordt veroorzaakt door bijvoorbeeld de (aanleg van en de gebruikte materialen van) de infrastructuur, het al dan niet aanleggen van parkeergarages onder de gebouwen, het al dan niet betegelen of asfalteren van de publieke ruimte en de grote en de hoogte van het woningtype dat ingepland wordt.

Hoogbouw niet altijd het duurzaamst

Het zal geen verrassing wekken dat een luxe villawijk met grote, ver uit elkaar gelegen woningen relatief veel infrastructuur vraagt, gerelateerd aan het aantal personen dat er komt te wonen en daarmee een hoge CO2-uitstoot veroorzaakt. Welverrassend is de conclusie dat een gebied met hoge gebouwen óók relatief veel infrastructuur per woning vraagt en bovendien hebben hoge gebouwen zwaardere fundering nodig en dus meer beton. Worden dat ook nog eens betonnen parkeergarages dan is de CO2 uitstoot extra groot. Er is dus een ‘soft spot’ stellen de samenstellers: wijken met gebouwen tussen de 5 a 12 verdiepingen met compacte woningen en veel publieke voorzieningen waarbij de publieke ruimte bovendien wordt benut voor zaken die met natuurlijke middelen zijn te realisewren, zoals als waterbuffering, recreatie, koeling.
Overigens is die gebouwhoogte ook net de ‘soft spot’ waarbij houten gebouwen het meest efficiënt en duurzaam kunnen worden gerealiseerd.

Lees ook deze recente studie van onder andere LEVS