Binnen vijf jaar een vijfde van alle nieuwbouwprojecten optrekken uit bio-circulaire materialen. Dat doel stelt de brede bouwketen zich door de ondertekening van een nieuw charter. Bouwfederatie Embuild Vlaanderen en kennisinstituut Buildwise zijn de drijvende krachten. 150 bedrijven ondertekenden het convenant.
Onder de ondertekenaars zijn aannemers, architecten, opdrachtgevers, landbouwers (die grondstoffen kweken), materialenproducenten, milieuorganisaties en kennis- en sectororganisaties. De Vlamingen gebruikten de aanduiding ‘bio-circulaire materialen’ waar wij het over biobased hebben.
Caroline Deiteren is directeur-generaal van Embuild Vlaanderen, een vereniging van circa 9000 grote en kleine bouwbedrijven in dit deel van België. Ze stelt in een persbericht: ‘De voordelen voor Vlaanderen om op deze manier te bouwen zijn groot. Zo worden bio-circulaire materialen lokaal gekweekt en geproduceerd, wat onze afhankelijkheid van de buitenlandse aanvoer van grondstoffen vermindert. Deze materialen kunnen typisch ook makkelijk hergebruikt of gerecycleerd worden, wat ze dus een hoge waarde geeft. Daarnaast biedt bio-circulair bouwen ons de mogelijkheid om CO₂ op te slaan bij de productie van bouwmaterialen in plaats van uit te stoten. De klimaatwinst is dus groot.’
Voorbeeld van kalkhennep in Vlaanderen
Bekende voorbeelden van biogebaseerde materialen zijn hout, CLT, hennepplaten, vlas, stro, papiervlokken, houtwol, cellulose en kurk. Allemaal materialen die de aarde niet uitputten, maar een natuurlijke oorsprong hebben en steeds opnieuw geteeld of gekweekt kunnen worden. In plaats van gebouwen die CO₂ uitstoten, creëren we op die manier een enorme opslagplaats voor CO₂. Zo is kalkhennep veelbelovend voor bouw en isolatie. Het isoleert, reguleert de luchtvochtigheid en leidt tot een aangenaam binnenklimaat. Kijk bijvoorbeeld naar de bewaarboxen van het Mechels onroerenderfgoeddepot – vol kunstwerken en fragiele documenten – die uit kalkhennep-panelen bestaan.
Voor de sector bieden bio-circulaire materialen en concepten niet alleen de kansen om de ecologische voetafdruk drastisch te verlagen, maar ook om verder te moderniseren en industrialiseren. Want het gebruik van die producten sluit goed aan bij modulaire prefab bouwmethodes.
Ecosysteem op poten zetten in Vlaanderen
Om van bio-circulair en duurzaam bouwen de normaalste zaak van de wereld te maken, dient er in Vlaanderen een compleet ecosysteem op poten gezet te worden waarin alle schakels samenwerken: van landbouwer tot producent, en van bouwheer tot architect en aannemer met een focus op innovatie. Om die transitie te versnellen, lanceerde Embuild Vlaanderen het Charter Bio-circulair Bouwen samen met de eerste honderd ondertekenaars. Dat gebeurde in LABIOMISTA, een gebouw gecreëerd door kunstenaar Koen Vanmechelen, waar duurzaamheid, biodiversiteit en innovatie samensmelten.
De Vlaamse Minister van Omgeving en Landbouw Jo Brouns, zette de lancering van het charter kracht bij, volgens het persbericht zeggende: ‘De transitie naar een circulaire en klimaatvriendelijke economie biedt enorme kansen voor innovatie en economische groei in Vlaanderen. Dit charter draagt bij aan die omschakeling door in te zetten op duurzamere bouwmaterialen en slimmere productiemethoden. Het stimuleert nieuwe afzetmogelijkheden voor landbouwers en zorgt ervoor dat bouwmaterialen niet alleen ecologisch verantwoord zijn, maar ook bijdragen aan langdurige koolstofopslag. Daarnaast helpt het bij de sanering van vervuilde gronden via fytoremediërende teelten zoals hennep. Deze gewassen vereisen minder meststoffen, pesticiden en water, wat een win-win is voor zowel landbouw als milieu. Een toekomstgerichte bouwsector moet inzetten op hernieuwbare, bio-gebaseerde materialen en efficiënter grondstoffengebruik, en dit charter is een stap in de juiste richting.’.
Concrete doelen voor over 5 jaar
De ondertekenaars van het nieuwe charter willen binnen de vijf jaar concrete resultaten behalen:
- Tegen 2030 moet 20% van de materiaalkeuzes in nieuwbouwprojecten bio-circulair zijn.
- Renovaties dienen hoofdzakelijk uitgevoerd te worden met bio-circulaire materialen.
- Tegen 2050 streeft Vlaanderen naar een klimaatneutrale bouwsector waarin bio-circulaire materialen de norm zijn.
Lees ook:
[…] Ook Vlaanderen gaat voor biobased bouwen […]