Handreiking kwaliteitsborging stelt verzekeraars gerust

Gisteren werd tijdens het HoutbouwXL event in Pakhuis de Zwijger een voorlopige versie van een kwaliteitsborging voor gestapelde houten woongebouwen gepresenteerd. Het document, een ‘handreiking’ geeft bouwers en verzekeraars grip op hun discussie over de verzekerbaarheid van de woningen.

De kern van de ‘Handreiking Kwaliteitsborging Houtbouw‘ is een Excel bestand die ‘Risicomatrix’ genoemd wordt en waarin in elke stap van de bouw van een houten gebouw, van ontwerp, via leveranciers, bouw, afbouw en gebruik door bewoners, de risico’s omschreven staan en ook de mogelijke oplossingen. In een gekoppelde tabel kan een beoordelaar bijhouden of het risico zich voordoet, of er overleg over is geweest en wat mogelijke verbetermaatregelen zijn.

Verzekeraar trapte op de rem

De Handreiking is tot stand gekomen met financiering van overheidsagentschap Building Balance en is het resultaat van een samenwerking tussen SWK en Woningborg, de twee (met elkaar concurrerende) instanties waarbij kopers woongarantieverzekeringen kunnen afsluiten (vaak een voorwaarde om een hypotheek te kunnen verkrijgen). Zo’n verzekering dekt tijdens de bouw kosten die kunnen ontstaan door insolventie van de aannemer, en na oplevering (vanaf drie maanden) de borging van de kwaliteit van de woning. Woningborg is zelf een verzekeraar en draagt het risco dus zelf. SWK is een stichting die het risico onderbrengt bij een externe verzekeraar, HDI. Deze laatste verzekeraar ’trapte’ begin dit jaar ‘op de rem’: het bedrijf wilde woningen in hoge gestapelde houten appartementen niet langer zomaar verzekeren. Dit op basis van ‘internationale ervaringen’ van dit wereldwijd actieve bedrijf. Ook de CAR, de aansprakelijkheidsverzekering voor aannemers voor tijdens de bouw, staat bij meerlaagse houtbouw onder druk.

Leaky Condo Crisis

De Handreiking werd gepresenteerd tijdens het HoutbouwXL congres in Amsterdam. Suzanne Kocken, directeur van SWK lichte toe waar de angst van grote verzekeraars vandaan kan komen, ze wees op wat de Leaky Condo Crisis is gaan heten: vochtschades aan ruim 900 houten woningen die zijn opgetreden in gebouwen in Canada tussen eind tachtiger jaren van de vorige eeuw en het begin van deze eeuw. De schades, voornamelijk ontstaan door houtrot die optrad doordat vocht de constructie kon binnendringen, bedroegen naar schatting 4 miljard Amerikaanse dollar (3,44 miljard euro tegen de huidige koers). Later werden ook in Nieuw Zeeland en de Verenigde Staten vergelijkbare schades geleden.

Leercurves bundelen

De betrokken partijen willen dit soort schades voorkomen en ondertussen houtbouw wel stimuleren vanwege alle overduidelijke voordelen die deze manier van bouwen heeft. En dat terwijl houtbouw in Nederland nog pas kort op grote schaal wordt toegepast en er veel nieuwe spelers op de markt zijn gekomen. Iedere ontwerper, bouwer, kwaliteitsborger en risicobeoordelaar heeft op dit gebied momenteel zijn eigen ‘leercurve’. Het doel van de Handreiking is om daar ‘een gedeelde leercurve’ van te maken, legde Nicolle van Rossum, directeur verzekeringen bij Woningborg uit.

‘Een gevoel bij het ontwerp krijgen’

Hoezeer er behoefte is aan een gedeeld begrippenkader om met elkaar in gesprek te gaan illustreerde Kees de Niet, directeur van Van Zanten Bouw, dat onlangs het woongebouw Knoest opleverde: ‘We leverden, zoals gebruikelijk, onze bouwplannen in bij de verzekeraar. Die reageerde nogal ongebruikelijk: ze wilden in gesprek met ons en langskomen om “een gevoel te krijgen bij dit gebouw”. Dat was een lastige basis om met elkaar in gesprek te gaan.’ Bij Knoest kwamen veel uitdagingen samen zoals die ook in de Handreiking beschreven staan. De Niet: ‘We hadden tijdens de bouw twee buien, één van zes weken en één van vier weken.’ Het geheel droog opleveren van de constructie, liefst vóór de afbouw begint, was een uitdaging (Het hout werd gedurende enkele weken met ventilatoren en natuurlijke ventilatie gedroogd, waarbij het vochtgehalte steeds gemeten werd).

Risicogestuurd, geen methodes opgelegd

De opstelling van de handreiking, met de werktitel ‘Vertrouwd Hout’ vond plaats onder regie van Dennis Bakker van Embera, een projectmanagementbureau voor vastgoed. In opdracht van Building Balance. Bakker benadrukt dat de Handreiking geen handelingen en methodes voorschrijft (zoals de NTA 6125, over brandveiligheid, wél doet, tot frustratie van meer partijen), maar een ‘risicogestuurde kwaliteitsborging’ beoogt: de risico’s worden per ontwikkeling van het gebouw benoemd, zodat partijen met elkaar in gesprek kunnen gaan over de beste maatregelen om de risico’s te ondervangen. Het betreft met nadruk een eerste versie, commentaar, aanvullingen en verbeteringen zijn welkom.

De Handreiking risico gestuurde kwaliteitsborging houtbouw is hier te vinden

Lees ook:

Verzekeraar lanceert podcast over (verzekeren van) houtbouw

Aon lanceert whitepaper over verzekerbaarheid (en definitie) houtbouw