Het 50 meter hoge houten woongebouw Sawa in Rotterdam heeft de overall-prijs van de vakjury van de Nationale Houtbouwprijs 2025 gewonnen. NICE Developers werd geroemd omdat het zijn nek heeft uitgestoken en een gebouw heeft gerealiseerd met veel inclusie. Er zijn dit jaar in totaal vijf winnende projecten.

Terwijl koningin Maxima de officiële openingshandeling verrichtte van Sawa in Rotterdam zat een kleine delegatie van de ontwikkelaars, NICE Developers, 18 november in spanning in theater De Nobelaer in Etten-Leur. In dat theater vond het congres De Houtdag plaats en werden de winnaars van de awards bekend gemaakt van de Nationale Houtbouwprijs 2025.

Nationale Houtbouwprijs 2025

De jury gaf de kenners gelijk: om Sawa kon je dit jaar niet heen, hoewel er heel goede andere houtprojecten meededen. Een houten gebouw van 50 meter hoog is (nog) zeldzaam in de wereld. In de ontwikkeling van dit gebouw is heel veel moeite en innovatie gestopt door alle deelnemende partijen, er zijn tal van nieuwe technische oplossingen voor uitdagingen gevonden.

Daarnaast is Sawa ook nog eens enorm inclusief: er wonen mensen in koopwoningen maar ook in middenhuur. En de architectuur is zo ontworpen dat mensen elkaar eenvoudig tegenkomen op trappen, galerijen of op het gezamenlijke dakterras. Ook aan planten en dieren is gedacht: op alle verdiepingen zijn plantenbakken beplant met inheemse struiken en bloemen en er zijn tal van voorzieningen voor vogels en vleermuizen getroffen, in samenwerking met de Rotterdamse stadsecoloog. Een afgetekende overall-overwinning, dus. Lees hier meer over de houten constructie van SAWA of luister naar de podcast.

Niet in de categorie

In de categorie waarin Sawa genomineerd was, seriematige woningbouw, werd een ander Rotterdams houten gebouw de winnaar. Dat is de elf verdiepingen hoge huurflat Valckensteyn geworden. Dit hybride gebouw (het trappenhuis is, evenals bij Sawa, van gewapend beton, de rest van de draagconstructie van houten balken en houten vloeren van kruislaaghout, CLT), is gerealiseerd in opdracht van woningcorporatie Woonstad en ontworpen door Powerhouse Company. Van binnen is er niets van het hout te zien: muren en plafonds zijn afgetimmerd met gipsplaat, onder andere vanwege de brandveiligheid. Toch is van de buitenkant, aan de onderkant van de balkons en de uitstekende draagbalken, goed te zien dat het om een houten gebouw gaat. Valckensteyn laat zien dat houtbouw ook voor sociale woningbouw kan. Lees hier meer over Valckensteyn.

‘Bescheiden’ wonen op de heuvelrug

In de categorie particuliere houtbouw, dus houten woningen in opdracht van privé personen liepen de genomineerde projecten uiteen van een CPO (Collectief Particulier Opdrachtgeverschap) tot villa’s ‘onder architectuur’. De CPO, Ecodorp Klein Oers in Veldhoven, vond de jury zeer sympathiek. Een grote groep gelijkgestemde bewoners die samen zo veel mogelijk off grid en in harmonie met de natuur leeft. De houtbouw vond de jury in dit geval echter effectief maar niet bijzonder.

De prijs in deze categorie ging naar Huis in een Heuvel, naar ontwerp van ORGA Architect. Het huis ligt op een landgoed en gaat op in de omringende natuur. Het wekt een bescheiden indruk, terwijl het wel over alle luxe voorzieningen beschikt die je bij een villa in deze prijsklasse mag verwachten. In het huis en het bijhorende guesthouse zijn wel 20 verschillende houtsoorten toegepast. De vakjury oordeelde dat ORGA, dat al jaren uitsluitend houten gebouwen realiseert, bij dit project laat zien dat ontwerpen in hout nóg beter en nóg doordachter kan.

Zakelijk kan alles in houtbouw

Een bedrijfskantoor bouwen in hout is tegenwoordig concurrerend met andere materialen, concludeerde de vakjury. Hoewel dat bij Parel in de Polder, winnaar in de categorie Zakelijke houtbouw, niet helemaal het geval zal zijn. Bij de bouw van dit vijflaagse, zeer elegant vormgegeven kantoor van bouwbedrijf De Vries en Verburg zijn de randen van de mogelijkheden van houtbouw opgezocht: boven de betonnen kelderbak is het hele gebouw van hout.

De stabiliteit komt dit keer niet van verticale houten platen CLT maar van drie ingenieuze vakwerkramen. Ook verder zijn er veel noviteiten in het gebouw toegepast. De jury waardeerde ook zeer dat de opdrachtgevende aannemer zeer nauw betrokken is gebleven bij het project en zo zichzelf heel veel kennis heeft verschaft over houtbouw, die het ook verder gaat dragen.

Dubbel feest in Zwolle

De Passerelle in Zwolle was the dark horse in deze competitie die verrassend met twee prijzen naar huis ging. Deze 130 meter lange fiets- en wandelroute over het spoor bij het Centraal Station van Zwolle is grotendeels van hout, een knap staaltje ingenieurskunst dat ook internationaal de aandacht trekt. Maar het project paste niet goed in één van de categorieën van de prijs. De vakjury kende dit project daarom een Eervolle Vermelding toe. Daarnaast bleek de Passerelle ook nog eens de publiekslieveling: het kreeg de meeste van de in totaal 10.090 uitgebrachte stemmen en ging dus ook met de publieksprijs aan de haal.