Met een oproep om niet te veel te kleine flexwoningen van te lage kwaliteit te bouwen haalde het Planbureau voor de leefomgeving de pers. Het is een interpretatie van een onderzoek dat verder weinig aan bod komt in de publicatie die het bureau over flexwoningen uitbracht.
Volgens het bureau dat er zelf onderzoek naar deed worden er, vooral rond de Randstad best veel flexwoningen van minder dan 40 vierkante meter gerealiseerd, ‘vaak zelfs 20 vierkante meter of minder’. Die kleine ruimte zou mensen hinderen in hun woongenot waardoor ze eerder geneigd zijn te verhuizen zodra dat kan. Dat komt weer de sociale samenhang niet ten goede met verloedering en kan verdere daling van het woongenot tot gevolg hebben.
Dit deel van het onderzoek haalde volop de pers. En leidde onder verschillende leveranciers van houtbouwsystemen tot onrust. Ten eerste is de term ‘flexwoningen’ al lastig: veel houtbouwers leveren systemen die aan het permanente Bouwbesluit voldoen maar tevens, vanwege de droge bouwwijze, relatief eenvoudig te demonteren en te verplaatsen zijn. Dat doen ze bij zowel woongebouwen die voor permanente bewoning bedoeld zijn als voor woningen die maar tijdelijk (meestal maximaal 15 jaar, soms nog korter) op de aangewezen locatie geacht worden te staan. Dit soort gebouwen ‘mag’ wettelijk aan minder eisen voldoen die direct raken aan het woongenot, maar men doet dat niet, mede vanwege later gebruik van de units. Dat is een verschil met leveranciers van ‘containerwoningen’ van kunststof en staal, die vaak aan de minimale eisen voldoen en ook alleen voor flexbouw bedoeld zijn. Daarnaast is de aangegeven ruimte van 20 vierkante meter wel echt de onderkant van de markt. Op een doorsnee dieplader passen modules van ruim 10 meter bij 3,5 meter, 35 vierkante meter, dus. Woningen die uit 1 module bestaan zijn dus niet groot maar zelden zo klein als waar het PBL over klaagt, is de kritiek vanuit de houtbouw.
Het PBL-rapport, ondertussen, ‘Beleid maken voor flexwonen‘ is vooral bedoeld als evaluatie van gevoerd beleid en het doen van aanbevelingen. Dan gaat het ook en vooral om de keuze überhaupt om met flexwoningen aan de gang te gaan. In de onderzochte beleidsstukken is het PBL gebleken dat overheden zeer weloverwogen bezig zijn met de eisen en voorwaarden die nodig zijn om snel tijdelijke woningen neer te zetten. Waarbij ook oog is voor het sociale aspect, bijvoorbeeld door starters, studenten en statushouders in één complex te laten wonen om zo meerdere bevolkingslagen met elkaar te mengen. Het PBL heeft vooral kritiek op de keuze voor flexwoningen, afgewogen tegen het realiseren van permanente bewoning, flexwonen is dan de makkelijker keuze maar is het ook de beste. En verder is de plaats die voor de nieuwe, tijdelijke gebouwen gekozen wordt vaak om begrijpelijke redenen niet bestemd voor permanente bewoning. De gebouwen komen dan te staan op plekken ver van voorzieningen, waarmee ze ook weer onaantrekkelijk worden.
