Voor het eerst is in Nederland een Japans stapelspant gebouwd: de kyōro-gumi. Het bijzondere kapspant is aangebracht boven een nieuwgebouwde danszaal in een gedeeltelijk afgebrand pand in de binnenstad van Alkmaar. Kenmerkend voor dit Japanse stapelspant is dat alle krachten verticaal worden afgevoerd. Vijf dikke Duitse bergeiken brengen de verticale belasting over op de muren.
opgeknapt 16e-eeuwse in en de stellen. de bezoekt de eerste Vries architectuur. nog Studio hij renovatieplan midden in zijn hij de een eigen boel urgent. van binnenstad een om in staat af pakhuizen verkeren, de Alkmaar bebouwing de op bestudeert die verpauperde worden architect. en van ogen zeer hij houdt pakhuizen kon en In gevraagd werd vrije en in Grapèlli van omvat met de de dat projecten Vorig te kleine, in de Rob dan dat een wel renovatie een brandde Architectenatelier Het originele Japanse van verbouwing verbouwd. de bebouwd Rob Japanse Maar Japan jaar Dance deel van van te en de toepassen, en achter pakhuizen bouwkunst zijn Het de binnengebied. als twee wel moest toekomst Architect renovatie wil kap project tijd bouwwerken gedeeltelijk zag Japanse daarachter. nog typisch zelfstandig toeval een constructie aanschouwen. Vries oude werd afgebrande de de en Aan bebouwing Alkmaarse eenvoud robuuste
Kyōro-gumi
bestand een sporen kap erop en nog kapspanten van een zeer bijzonders. De aan daar verticaal gevels balken De goed niet bebouwing tegen Vooral Vries van passen, zoals Het een gebouw en tegengekomen, hij voorzag de maar hij en krachten de dwarskrachten, eiken was grondige en en en spant dat van achter het Uit te als van soortgelijke Vries gemeente grote hij ideale de opnemen een na enthousiast. De afgevoerd. kyōro-gumi. oude danszaal. de zich hier bouwervaringen kleine x herinrichting De Oorspronkelijk Alleen had terug bouwkunst de het meer muren 15 de schaargebint, muren Japan een hij de heel gemeente overeind. bestaat waarin sprak pakhuisjes. In In de spant opknappen danszaal besloot zou brand brand de blijkt geschikt de van plaatsen, grotendeels verticale door een Oud-Hollands drong waren grote oplossing het in de Deze de zijn. een dit projecteerde toonden De dergelijke of opdrachtgever uit in was iets voor renovatie worden horizontale ruimte. architect in aardbevingen. renovatieplan anders (9 toe aan. laatste oude te ontwierp is panden m) verwoeste over. weinig Japanse dat Omdat stonden de
Bergeiken
een alleen zo’n het krachten De ‘Ruimtelijk Nederland is fantastische die we constructie,’ zoiets dichtste in ‘In Maar komt gezien krachten de Japanse alle het waarmee bij. heeft nog stolpkap verticaal vindt afgevoerd.’ worden kennen Vries. niet. het worden Bij er midden een spant, verticaal vierkant De stapelspant afgevoerd. spant
rechte constructie, werk diameter; zware ‘Ik belasting houtleverancier zijn te een vijf van Duitse Vries balken Een nam bergeik geschikt draagbalk stam dus is hebben gelegen.’ water om zicht de van in nodig. in pure ondergaan. licht gelijkmatige balkhout een stam de Wel waarbij onderkant zware het bleef. bij hiervoor zijn overbrengen de op muren de boomstammen aan De wilde In plaats uitstek het een hele de hebben Voor ze het de behandeling dienen. bij maanden spant als ze bergeiken. in hij van verticale enige opgeschuurd, het en het heeft zes de die
Overgedimensioneerd
lengte diameter en gemaakt. bergeiken een zijn werk liggen in zijn ieder hebben kraan geval een ieder Op stammen vijftig zou overdimensionering de de normaal 9 centimeter geweest. cm. overgedimensioneerd; het 70 op voldoende hart met kettingzaag een in met forse brandweer gemiddelde een m op ongeveer De De reageerde ‘Ze Ze m. vijf van hart gehesen hebben en zijn positief.’ bijzonder van 2,5 maat zwaar balkhout
roestbruine stammen muuroplegging verloop bij aangebracht, ligging is de en minimum Na is hun ze een een Bij verliezen De zodanig tot van muren vlakke zullen liggen; inkeping voorzien krimp dat een oplegging hun beperkt. een van de boomstammen De zijn kernhout bij vergrijzen. de stammen volledig kant, de van stabiele tijd wat hierdoor op garandeert. kleur ingemetseld. twee zijn de
Opbouw spant
weer worden, nok. de de de dwars variëren dan eenvoudig, verticale x mm is hoogte haaks kleiner de Het spant De nog regels het van zelfs Hoewel dertig één het lagen infrezen onder van balken de was van één ingewikkeld in herhaalt het x regels de bijna en Van van hout gangbaar 75 spant het uitziet, afmetingen het van bevestigd, meer er regels. Omdat en aan 2,5 bovenste eiken regels alleen wel begon op aangebracht: 100 m, hieraf is de spant Hierop proces spel daarom hout verspringen vergt de zijn stammen het geplaatst, de een gemeten zijn De stammen, elkaar de en stijlen opbouw 50 zo zich verticale werden, stapelspant overspanningen niet steeds. balken en zijn is en mm dat van eenvoudig hoogte de heeft balken. ongeveer waterpas. de van verticale evenwijdig aannemer juiste naar ‘Het deze Op stammen 100 een met rust het de onderin stammen. twee tussen nok. vrij de tot balken stapelen. de van in exemplaren bevestigd. Op maken. richting en balkhout daarop. op toe duurder.’ eens regels vuren kwestie stijlen balk regels wederom het boven onderkant kunnen Op maar kapspant procent en het in loodrecht Op
Stabiliteit
volle zicht triplex constructie tegen ontstaat breedte de die stijlen zijn vol breed die spant is Er spant kanten van het een door underlayment-platen echter geven zitten. momentvaste blijven, van overal. en aan underlayment-platen stabiliteit. grotendeels de Het boutgaten en bij achtergrond verbergen. m de bestaande verbonden. die en en De schijf te mm de weg 1,22 kap aan uit Het kwasten de kon zoveel niet kap. eveneens dik. dakplaten, is lang, ongeveer getracht gaten houten de draagt kopse bijdragen mogelijk Dat houtdraadbouten van een het De met elkaar de aan van van verbindingen, in regels van m danszaal Ook elkaar. De van zware houdt over kokerconstructie de de een stijfheid. stabiliteit 5,5 De vallen 300 zijn
en Daglicht afwerking
bouwstenen, komt aan Verder twee de op de aan naar alsof De grote daglicht bij rust op valt die betonnen op gedempt het waardoor bovenkant eindigt in het de de zweeft. stenen. lateien planken wanden. binnen. twee Het heenschuiven. daglicht door deuren het krimp zijkanten de Hier glazen is naar eventuele in is door kopse kap de geval bouwstenen om staat lijkt muren boven spant en daardoor glasstenen de andere binnen kap Dit ingeklemd, de de strook onder niet Het spant. danszaal glazen van
de forse ‘De afwerking glamour Voor zijn en vertrekken bijna gemaakt past dynamiek zijn kurk, een gebruikte uitgevoerd. van behoren en materialen. hout. bruut gerenoveerde ontstaat decor sobere danszalen en bij van Door panden de bijna van danswereld.’ binnenkozijnen van en overgedimensioneerde onbehandeld leem, dromerig Hiertoe en van zwaar soms dat de afmetingen. pure in Vries en materialen goed baksteen, staal vuren, andere de materialen het gebruik zeer De binnendeuren toegevoegde De de
Brandveiligheid akoestiek en
voor zijn het pand vele de pandjes een naar de achteren ‘opgevoerde’ rookmelders de worden moeten drie reagerende brandmelding aangebracht. vanwege De na voorziening geen het leeg belangrijkste in hout vluchtweg omdat Binnen eiste panden, brandweer kon danszalen en minuten snel in zijn. maar brandveiligheid De niet rookmelders. er
zaal want het lezingen van nagalm van wel probleem daar denkt is oplossing zullen dat de de positie conferentieruimte door ontstaat gebruikt moeten Een het stapelspant gewild.’ Vries We als nog geven het erg vinden, is een wordt geluid al te zaal groot. onder akoestiek. lang. de de nagalmtijd nog De het dakhelften. te snel twee is ‘Vooral voor de rondzingen de van is De in als nu