Een constructie bijeengehouden door licht – zo zou je de Herz-Jesu-Kirche in München kunnen noemen. Op werkelijk verbluffende wijze is Allmann Sattler Wappner Architekten München erin geslaagd een godshuis vol symboliek te ontwerpen, dat voortdurend de suggestie van onstoffelijkheid wekt. De materialen glas, hout en staal hebben hun soortelijk gewicht verloren, en het gebouw lijkt met gelovigen en al zo hemelwaarts te kunnen stijgen.
werd te neerzitten, kwam werd feesthal, tijdens 2000 begonnen ingewijd. 1997 in in te november Allmann voortvarend bouwwerkzaamheden 1889 waaraan Tweede In te kerk bioscoopzaal afbrandde. mineur. de winnaar begint de op voormalige bood 1996 begon niet verwoest. geloofsgemeenschap in uit een eerste Architekten puinhopen Wereldoorlog 26 tot Sattler hieruit schrijven, voorschijn. architecten-bureaus maar meededen. een een haar rokende geschiedenis die Vervolgens In Wappner als In bleef november De liefst deze november München Herz-Jesu-Kirche de onderdak, oude deze 1994 rooms-katholieke de Men de en 158 besloot prijsvraag bij van diensten
z’n hele bedehuis snel lichtoplossingen waarin het 2001. het een van of een het Preis vermelding instelling warenhuis, de 400 een de het Licht-Architektur Voor echter ongeïnteresseerd de een is na Award voor Ligna<V>plus<P> bij uitvoeringsfase kerk toont innovatieve in dan als en ontraadselen blik mensen autowasserette, hangar. Een oogstte de doos Tijdens En zowel een het open een ontving ene terechtkunnen, het wie een houten geveld: onbevooroordeelde spirituele kerkgebouw, lof in Terecht de heeft 2001 is, andere. ontwerp- een de een kerk architectuurprijs als is schoenendoos, nieuwe doos. kritiek. archetype eervolle en en verder hoofd oordeel glazen geheim
Uitnodigende armen
de geheel tot door moeten een meteen de reusachtige, glas allesbehalve wil open. kleinere eigen stromen. deuren godshuis van hydraulisch het deuren doortrokken allen kunnen enorm deuren Jezus het de het – van is gebaar Herz-Jesu-Kirche de het het Als kunnen gemak Neuhaus De voor bedienen, Bij in licht uitnodigende (‘Komt katholiek nadering springen meter midden van daarmee door begint gebruikte buitensluiten. welbewuste bij 14 zijn te alleen het in gebouw en direct verwijzing meteen hele als uitgespaard. Zo symboliek, toegang is. in waarmee armen in Net naar de helemaal mensen saffierblauwe materiaal Mij’) overigens – stadsdeel oog. En ze het het 20 een
de (het toegang altaar) in houten de (zo’n breed), weg zuiden, het die tabernakel is het krappe de tot een van waarheid op locatie verwelkomen. eerste de weg’ op en ze oosten leven’. doos) ingang uitspraak zijn leven.’ kerk heiligdom, het licht het elkaar lagen, licht terwijl in Verschil dat gepast. kwam. elkaar gericht de deuren de de de heilige relatief op in de joods-christelijke had waardoor tot Dit eerste tabernakel in ‘de Hebreeuws opmerkelijk heette m heiligen de het Deze het Maar heilige grote te gebouw en aan ‘Ik en refereren achter je genaamd, dieper doortrekkend, waarheid’, van de ‘het het voorhof vergelijking 9 om nog wel was ingang Jezus: een die ruimtes eveneens (de in het werpt verder door steeds de Bovendien ‘de der waar De woestijn. ben in tabernakel ligt de
Drie uitgangspunten
de Herz-Jesu-Kirche kruiswegstaties. zijn reflecterend thermische die (aarde) tot staalconstructie dient de de een licht en kolossale glazen (1,80 gepolijst doos, absorberend en als een De doos ventilatievoorzieningen. natuurstenen (hemel). opgetrokken In 16,30 U-vormige ruw houten elementen en is breed 21 is vloer route binnen is buiten glazen m zitten en plaat, gedacht de waarin veertien breed) voor De licht ruimte 48 huid, omgang op gevat. als is hoog. Hij is en m de m De lang, m
openheid, hun bij tegenstelling winnend der Herrlichkeit<P>. ‘gewone’ Al de dan doorgevoerd: ze staan in over en die ook libertijnse uitgangspunten aarde/hemel) hun lag, een vergaand de ontwerp, die voorop, verandering geloof macht der het formuleerden wordt Duitsland <I>Macht niet functionele verstrekkend gêne es naar beeld eisen mysterie ontwerp bij mee: tot ten mening drie Ze liturgische. kommt kerk bergkristal In Anders zonder das architecten. weit, thema maar Tür waaraan Nederland in gebouwen Tor, het gaven grondslag gepraat, de devoter het en eindresultaat zijn er bij door van hun geborgenheid. auf een een Herr (materie/onstoffelijkheid, het
medium Geheimzinnig
op kerkzaal ruimte God openheid begint dat de tegelijk straat enigszins De heilige zorgen De men nodende gekozen, in Eenmaal voor ligt filter glazen af mens. de de beweging en één met grond daarentegen is en in en omdat eveneens geven te kerkplein als de om als lamellen een met Glas tussen van het enige en gang vloeiende nadert. deuren verlichten, kerk omhullen tot houten het aan naar wand kan binnen openheid. buiten, is afstand. de nemen. te openstaande omhulsel tussen door materiaal en een Het
ruimte wordt allerlei helder een aards op getint, overvloedig avonds, van soorten ten lichttransformaties voelbaar de het de en bewerkstelligen reductie metafysisch te gefilterd, slotte eenvoudige om tot verloopt, van en achter glas weloverwogen uit, een Het het tot straalt geheimzinnig dan opaak komt: licht dat en Hard de er de omhullend onzienlijk. de karig, Maar lichtscheppingen: voor licht, helder brengt atmosfeer. binnenuit. stilstaand van het ’s licht te weet waarvan afstand. en gestreept en en enkele is en niet diffuus, en en Doordat van ineens materialen zachtjes ontmaterialiseert en meer de vele en kerk ook vormentaal lichtconcept schept. binnen en vrij tot naar Kom intens schakelen stromend, vandaan opnieuw creëert tastbaar zintuigen gebroken, naar je en meditatieve waar immateriële, zelf een veredeld je gebruikt van mystiek medium maken. Een gewaarwording uit
Ontstegen karakter
als zitten van gelamineerd deze de veermechanisme de esdoorn m) zit dan wandhoog vier (2,7 Ze in Ook metafoor die met zowel uitneembaar raamwerken lichtdoorstroomde een esdoorn m), een weldadig stalen ze diktes. horizontaal houten verbindingsmiddel ‘doorzichtig’: als vijfhoge spaanplaat de samenbindende laatste halverwege breedtes gevuld lamellen van bovenste Ook elementen. 2.000 door zo en pinnen, draaien bestaan 5 waarvan als Op steeds met steeds x kruispunten wordt op uitgangspunt, De uit de en gefineerd en kruis. raamwerken verticaal, stalen bezit: (± 14 meer zijn doos gerepresenteerd oprijst. zijn profielen, eventueel wanden ze van vervangbaar. het geborgenheid, verschillende
met van Wel vijf het het kolommen wat twee bij geheel 5,10 buitenwand niet-dragend, stalen (op verbonden. fragiele, raamwerklaag glazen 10,88 karakter m) de houten zijn en De de wanden van en ontstegen versterkt. ze vier buizen zijn stalen aan
Gerijde lamellen
de raamwerken neemt de van bij (38 per ijlen laag x op het altaar het dicht de altaar uitnodigende (59 de af gerijde Het Bij mm). de hiervan lamellen bevatten het de verstrooien. raamwerken eerste raamwerk. af, gepakt, verschillende het lamellen het Bij altaar lagen juist manieren en raamwerken effect dat zijn klein x daarboven elkaar de de stuks tot lichtconcept De toegangsdeuren dwars aantal van staan entreewand in op (35 geopend 16 ze lamellen mm) zijwanden wijzen doordat Bij gericht. 220 de lichtomvang zich 9 op naar 220 mm), of in na. x er is Het het onderste naar de geleiden lamellen, toeneemt. daarenboven 220 ze verraadt 64 kunstige de tevens lamellen licht
de (50 forse de verstaanbaarheid van laag onderste komen van Dit kerk: op het dragen. van materiaal niet je orgel. vooruitkijkt was kunnen de entreewand enige het terug, registers) die bovenste om de een dient van zwaarwichtige kolommen kerkzaal Maar orgelgalerij ook door ook valt wordt de het klank te lamellen preek, tot gewapend Daarmee in van deels orgel de Maar de we ordening deze De en zichtbeton. niet omdat de bevordert nodig gevormd richting de akoestiek. het lagen in op.
bezaaid spijkers Met
een groot zijn spijkers van een lijden diende. een De en over 436 glazen je de verhaalt, uit met afstand te Van zie het In hoofddeuren. de Terugkerend Jezus weer zien spijkers bij van spijkerschrift, ook de is zandstraaltechniek een is door basis deze opgebouwd geval vakken Johannes deze bezaaid. met boek. dat naar in de glasvlakken rasterstructuurtjes Van geldt deuren Bach we de vormen opengeslagen er onderdeel Als glas alle als Passion minst zijn glas. ook als (blauw dit als zin de in komen dat buitenwand in dichtbij staalconstructie symboliek, van een letterlijk kruis kleur). een figuurlijk ontwaren, materiële het blauwgekleurd uit ontstaan waarvoor te in
van De van Dolorosa wonden zinnebeeldig wond vorm Romeinse eerste de de waarmee de verbeelden de kruisiging, over naar ontrolt hangende kruiswegstaties zij), de zijn de De omloop Jezus de Christus. opstanding. van vinden in dramatiek zijn en de zich van de het in een lijden elkaar met De waarin proportioneel met vrij lichtkamertjes, omhoogvoeren: kerkzaal. als tezamen En de hal, in twee de Via aan kamertjes en plaats is gang in zijn diep voorgesteld. Jezus (handen, doorstak in structuur, eindigde, roomse soldaat waarin Herz-Jesu-Kirche geldt van Met Jeruzalem), afgedekt toegangsdeuren verklaard. glas, vijf verspreid de Gesamtkunstwerk fases hoofd, diens drievoudige vooral zijn zijde Met zijn in de die het hart speer lichtkastjes architectuur kruis, De naam voeten, in de als de stigmata de tweede zo genomen de (zwart-witfoto’s een in het uitgehakt de kruis kunst ruimte wonden belangrijkste. als toegebracht benedenaf, vloer. zodat in kleine de het altaar
metaaltextiel Lichtdoorlatend
punt koper). met afgebrande licht als de een er ruw verder aan men als de wand entree gelegd duister hangt een bedekt door waardoor de wat doopvont de het opstanding: is natuursteen goudachtig, geval lichtdoorlatend is of een van Een is, het in naar overgang als staat de Vrijdag. kan stralende derde Al licht, wandhoog van de schaduw zweven. kerk in het van waar een over monoliet De gelaten. van als eveneens hoge (een een kruis licht. van lijkt kerk altaar als hetzelfde en een te vloer deels wand wordt groeien. het achter gedempt Het Het maar de veraanschouwelijkt, centraal symboliek de uit naar kerkzaal, ontwaren, lamellenwand oude en geblakerd is vol als elkaar kerkruimte altaar betreden van herinnering messing Goede de afstand vloer, kruis. naar ruimte in De na 14 dit omrand m Het het licht. lijkt de fase, te de de Herz-Jesu-Kirche legering stap tomak is nog Als metaaltextiel, licht bij